Mesafe1 metrede ölçülen değer 2 metrede ne olur?
Nokta kaynağa yakın davranan ışıklarda aydınlık, mesafenin karesiyle ters orantılı düşer. Mesafeyi 1,41 katına çıkarmak aydınlığı yarıya indirir, yani tam olarak bir diyafram kademesi kaybettirir. Katalogdaki 1 metre değeri bu yüzden gerçek çalışma mesafesine taşınmadan okunmamalıdır. Ürün masasında ışık genellikle 0,6 ile 1,2 metre arasındadır, portrede 1,5 ile 3 metreye çıkar.
| Mesafe | Kalan aydınlık | Kademe farkı | 1 m'de 10.100 lux ile başlarsak |
|---|
| 1 m | %100 | Reference | 10.100 lux |
| 1,41 m | %50 | 1 kademe düşük | 5.050 lux |
| 2 m | %25 | 2 kademe düşük | 2.525 lux |
| 2,83 m | %12,5 | 3 kademe düşük | 1.263 lux |
| 4 m | %6,25 | 4 kademe düşük | 631 lux |
| 5,66 m | %3,13 | 5 kademe düşük | 316 lux |
Yakın mesafe istisnası: ters kare yasası nokta kaynak varsayar. 120 cm'lik bir softbox konuya 60 cm mesafedeyken artık nokta kaynak değildir, düşüş ters kareden daha yavaş olur. Ürün masasında büyük softboxla çalışırken mesafeyi 10 cm oynatmak pozlamayı beklediğiniz kadar bozmaz. Bu davranış, parlak ürün ve takı çekiminde yansımayı ayarlarken işinize yarar.
Görünen kaynak boyutu ve gölge sertliği
Aydınlığın yanında ışığın karakterini belirleyen ikinci geometrik büyüklük, kaynağın konudan görünen açısal boyutudur. Kaynak ne kadar büyük görünürse gölge geçişi o kadar yumuşak olur. Hesap basittir: kaynak genişliğini mesafeye bölersiniz.
| Kurulum | Görünen açısal boyut | Gölge geçişi | Uygun konu |
|---|
| 60 cm softbox, 0,5 m | 62 derece | Çok yumuşak | Küçük ürün, kozmetik şişesi |
| 90 cm softbox, 1 m | 48 derece | Yumuşak | Orta boy ürün, yarım boy portre |
| 90 cm softbox, 2 m | 25 derece | Middle | Boy portre, modelli çekim |
| 90 cm softbox, 3 m | 17 derece | Sertleşmeye başlar | Grup, geniş plan |
| Çıplak reflektör, 3 m | 3 derece civarı | Sert, keskin kenar | Dramatik ışık, doku vurgusu |
Bu iki geometri birlikte çalışır. Softboxı konudan uzaklaştırdığınızda hem aydınlık düşer hem gölge sertleşir. Yumuşaklığı korumak isteyip pozlamayı yükseltmek için gövdeyi güçlendirmek yerine softboxı büyütmek çoğu zaman daha doğru karardır.
Üretici verisiReflektör, lens ve softbox: aynı ışığın üç farklı LUX değeri
Aşağıdaki tablo üretici teknik belgelerine dayanır ve satırlar aynı okuma mantığıyla hizalanmıştır. Çıplak sütunu gövdenin aksesuarsız merkez değerini, ikinci sütun kutudan çıkan reflektör veya lensle ölçülen değeri gösterir. Kazanç sütunu farkı diyafram kademesine çevirir. Kademe, fotoğrafçılıkta stop olarak da anılır; iki kat ışık bir kademeye karşılık gelir.
| Model | Güç ve tip | Çıplak, 1 m | Reflektör veya lens ile, 1 m | Kazanç | Renk verisi |
|---|
| SmallRig RC 220D | 220W daylight COB | 10.100 lux (5600K) | 98.700 lux (hiper reflektör) | 3,3 kademe | CRI 95+, TLCI 96+ |
| SmallRig RC 220B | 220W bi-color COB | 8.670 lux (5600K) | 84.500 lux (hiper reflektör) | 3,3 kademe | CRI 95+, TLCI 96+ |
| Godox ML100Bi | 100W bi-color COB | 3.670 lux (5600K) | 34.300 lux (15 derece lens) | 3,2 kademe | CRI 97+, TLCI 98+ |
| Aputure amaran 100d S | 100W daylight COB | 4.060 lux | 34.600 lux (hiper reflektör) | 3,1 kademe | Üretici SSI değerini yayımlıyor |
| Zhiyun MOLUS X100 | 100W bi-color COB | 3.881 lux (4300K) | 17.317 lux (mini lens) | 2,2 kademe | CRI 95+, TLCI 97+ |
| Aputure amaran 150c | 150W RGBWW COB | 5.600 lux | 16.510 lux (hiper reflektör) | 1,6 kademe | CRI 95+, TLCI 95+ |
| Nanlite FS-300B | 350W bi-color COB | 11.130 lux | 38.720 lux (55 derece reflektör) | 1,8 kademe | CRI 96, TLCI 97 |
| Aputure amaran 300c | 300W RGBWW COB | 9.370 lux (5600K) | 26.580 lux (hiper reflektör) | 1,5 kademe | CRI 95+, TLCI 95+, TM-30 Rf 92 ve Rg 101 |
| Nanlite FS-300 | 330W daylight COB | Üretici yayımlamıyor | 36.730 lux (55 derece reflektör) | Hesaplanamaz | CRI 96, TLCI 98, 24.797 lümen |
Tablonun asıl söylediği şu: 100W'lık Godox ML100Bi, 15 derecelik lensle 34.300 lux okuyor. 330W'lık Nanlite FS-300, 55 derecelik reflektörle 36.730 lux okuyor. İki gövde arasında üç katı güç farkı var, merkez okuması neredeyse aynı. Fark, ışığın kaç dereceye yayıldığında. Dar açı yüksek sayı üretir, kullanılabilir alanı daraltır ve softbox içine girdiğinde bu avantajın büyük kısmı kaybolur.
İkinci uyarı: aynı modelin farklı kaynaklarda farklı yazması olağandır. Nanlite FS-300 için hem 36.730 lux hem 41.040 lux değerleri dolaşımdadır. Ölçüm reflektörü, parti revizyonu veya pazar değiştiğinde sayı da değişir. Kendi tablonuza alırken değerin hangi belgeden geldiğini not edin.
Aksesuar kaybıSoftbox, grid ve difüzyon ışığın ne kadarını götürür?
Aşağıdaki aralıklar stüdyoda ölçtüğümüz tipik değerlerdir. Kaybın büyüklüğü, karşılaştırmayı hangi tabandan yaptığınıza göre değişir. Reflektörlü değerden softboxa geçerken kayıp büyüktür, çünkü hem difüzyon soğurur hem ışık çok daha geniş bir alana yayılır. Çıplak gövdeden softboxa geçerken kayıp çok daha küçüktür. Bu ayrım yapılmadığı için internetteki kayıp rakamları birbirini tutmaz.
| Accessory | Karşılaştırma tabanı | Tipik kayıp | Ne zaman tercih edilir |
|---|
| 60-90 cm softbox, çift difüzyon | Reflektörlü değer | 3 ile 4 kademe | Portre, kozmetik, mat ürün yüzeyi |
| 60-90 cm softbox, çift difüzyon | Çıplak gövde değeri | 1 ile 1,5 kademe | Aynı kurulum, farklı okuma tabanı |
| Softbox üzerine 40 derece grid | Gridsiz softbox | 0,7 ile 1 kademe | Fon sıçramasını kesmek, takı ve cam |
| İç difüzörü çıkarma | Çift difüzyonlu softbox | 0,5 kademe kazanç | Merkez sıcaklığı artar, dağılım bozulur |
| Şeffaf şemsiye | Reflektörlü değer | 2 ile 3 kademe | Hızlı kurulum, geniş dolgu |
| Beyaz köpükten sektirme | Reflektörlü değer | 3 ile 4 kademe | Yumuşak dolgu, gölge açma |
| Yarı geçirgen difüzyon paneli | Reflektörlü değer | 1,5 ile 2,5 kademe | Parlak ürün, metal, cam yansıması |
| Snoot veya konik hazne | Reflektörlü değer | 1 ile 2 kademe | Nokta vurgu, arka plan lekesi |
Parlak yüzeylerde ışığın gücünden çok yansımanın geometrisi belirleyicidir. Krom, cam ve cilalı ambalajda kaynağın biçimi doğrudan ürünün üzerine yazılır. Bu konudaki set kurulumlarını parlak ürün çekimi rehberinde ayrıntılı anlattık.
Pozlama hesabıÖlçülen LUX değeri hangi diyaframa denk gelir?
Katalogdaki lux değerini işe yarar bilgiye çeviren tek adım budur. Gelen ışık ölçümünde diyafram, aydınlık, ISO ve enstantane arasındaki bağ sabit bir kalibrasyon katsayısıyla kurulur. Düz alıcılı pozometrelerde bu katsayı genellikle 250 kabul edilir.
Diyafram² = LUX × ISO × enstantane ÷ 250Örnek: 10.100 lux, ISO 100 ve 1/125 saniyede diyafram karesi 32,3 çıkar, karekökü 5,7 olur. Yani f/5,6. Aynı ilişkiyi pozlama değerine çevirmek isterseniz EV karşılığı da tek satırda bulunur ve ışığı gün ışığıyla karşılaştırmanızı kolaylaştırır.
EV (ISO 100) = log₂ (LUX ÷ 2,5)| 1 m'de ölçülen aydınlık | ISO 100, 1/125 sn diyafram | EV karşılığı | Hangi kurulumda görülür |
|---|
| 3.670 lux | f/3,5 | 10,5 | Kompakt 100W gövde, çıplak |
| 10.100 lux | f/5,6 | 12,0 | 220W COB, çıplak |
| 17.300 lux | f/7,1 | 12,8 | 100W gövde, mini lens |
| 26.600 lux | f/9 | 13,4 | 300W RGBWW, hiper reflektör |
| 36.700 lux | f/11 | 13,8 | 330W COB, 55 derece reflektör |
| 84.500 lux | f/16 | 15,0 | 220W bi-color, hiper reflektör |
| 98.700 lux | f/18 | 15,3 | 220W daylight, hiper reflektör |
Tablodaki değerler aksesuarlı okumalardır. Softbox taktığınızda bir üstteki kayıp tablosunu düşmeniz gerekir. 98.700 lux ile f/18 okuyan bir gövde, 90 cm softbox arkasında yaklaşık 3,5 kademe kaybedip f/5,6 civarına iner. Diyafram mantığını temelden tazelemek isterseniz diyafram üzerine yazdığımız beş bölümlük rehber işinizi görür.
Hedeften geriye hesapÜrün fotoğrafı ve video için kaç LUX gerekir?
Tek bir sayı yoktur, çünkü ihtiyaç hedeflenen diyaframdan doğar. Küçük ürünlerde alan derinliği için f/11 ile f/16 arası çalışılır; bu da ISO 100 ve 1/125 saniyede konu üzerinde 37.800 ile 80.000 lux ister. Sürekli ışıkla bu değerlere softbox arkasından ulaşmak zordur, stüdyo ürün çekiminde flaşın hâlâ ana kaynak olmasının nedeni budur.
| Goal | Ayar | Konuda gereken aydınlık | Note |
|---|
| Ürün, f/4 | ISO 100, 1/125 sn | 5.000 lux | Büyük ürün, tek yüzey, sığ alan |
| Ürün, f/5,6 | ISO 100, 1/125 sn | 9.800 lux | Orta boy ürün, tek yüzey odağı |
| Ürün, f/8 | ISO 100, 1/125 sn | 20.000 lux | E-ticaret beyaz fon standardı |
| Ürün, f/11 | ISO 100, 1/125 sn | 37.800 lux | Küçük ürün, kozmetik ambalajı |
| Takı, f/16 | ISO 100, 1/125 sn | 80.000 lux | Makro, yüksek alan derinliği |
| Makro, f/22 | ISO 100, 1/125 sn | 151.000 lux | Kırınım sınırına yaklaşır, odak istifleme daha mantıklı |
| Video, f/2,8 | ISO 800, 1/50 sn | 123 lux | Röportaj, 25 fps, 180 derece kural |
| Video, f/4 | ISO 800, 1/50 sn | 250 lux | Ürün videosu, iki kişilik çerçeve |
| Video, f/5,6 | ISO 800, 1/50 sn | 490 lux | Dekorlu set, geniş plan |
Aradaki uçurum kararı verir. Aynı gövde video için fazlasıyla yeterken makro takı çekiminde iki kademe geride kalabilir. Fotoğraf ile video arasındaki ihtiyaç farkı yaklaşık 160 kattır: f/16 isteyen bir takı çekimi 80.000 lux ararken, f/2,8 ile çekilen bir röportaj 123 luxla yetinir. Sürekli ışığı ürün çekiminde ana kaynak yapmadan önce hedef diyaframı yazın, ışığı sonra seçin.
Color accuracyCRI 95 yeterli mi? R9, TM-30 ve SSI ne söyler?
CRI, sekiz pastel renk örneğinin ortalamasıdır ve doymuş kırmızıyı ölçen R9 bu ortalamaya girmez. Kozmetikte ruj tonu, tekstilde bordo, gıdada et ve domates rengi doğrudan R9 ile ilgilidir. CRI 95 yazan bir gövdenin R9 değeri 40 olabilir ve bunu katalogda göremezsiniz. Ciddi üreticiler R9 değerini ayrıca yayımlar; yayımlamıyorsa sorulmalıdır.
| Ölçüt | Neyi ölçer | Güvenli eşik | Hangi işte kritik |
|---|
| CRI Ra | Sekiz pastel örneğin sadakat ortalaması | 95 ve üzeri | Genel giriş filtresi |
| R9 | Doymuş kırmızının doğruluğu | 90 and above | Kozmetik, gıda, tekstil, ten tonu |
| TLCI | Yayın kamerası zincirine uygunluk | 95 ve üzeri | Video, renk düzeltme yükü |
| TM-30 Rf | 99 örnek üzerinden sadakat | 90 and above | Çok renkli ambalaj, katalog tutarlılığı |
| TM-30 Rg | Doygunluğun şişip sönmesi | 95 ile 105 arası | Marka renginin sadık kalması |
| SSI | Spektrumun referansa benzerliği | Yükseği iyi, 80 üzeri güçlü | Farklı marka ışıkları aynı sette karıştırmak |
| Duv | Yeşil ve macenta kayması | Sıfıra yakın | Ten tonu ve ambalaj renginin aynı anda tutması |
Somut bir örnek: amaran 300c için üretici CRI 95+, TLCI 95+, TM-30 Rf 92, TM-30 Rg 101, SSI D56 71 ve SSI Tungsten 83 değerlerini yayımlıyor. Rg değerinin 100'e yakın olması doygunluğun ne şiştiğini ne söndüğünü söyler. SSI D56 değerinin 71 olması ise gün ışığı referansına göre spektrumda belirgin boşluklar bulunduğunu gösterir. Bu yüzden aynı sette farklı marka ışık karıştırıldığında beyaz ayar tutsa bile ten ve ambalaj renkleri ayrışabilir.
Sessiz sorun genellikle Duv değeridir. Ucuz gövdeler yeşile kaçar; kamerada beyaz ayar bunu kısmen düzeltir ama ten tonu ile ambalaj rengi aynı anda düzelmez. Kozmetik ve ambalaj çekimlerinde renk sapmasının maliyeti sonradan ortaya çıktığı için ışık baştan doğru seçilmelidir. Renk algısının fotoğraftaki karşılığını renk ve görsel algı yazımızda ayrıca ele aldık.
KararlılıkFlicker, PWM, sessiz mod ve ısınma
LED gövdeler ışığı kısarken iki yöntem kullanır. DC kısma akımı düşürür, titreşim üretmez, ancak çok düşük seviyelerde renk sıcaklığı kayabilir. PWM ise ışığı hızlı açıp kapatır; kulağa zararsız gelir ama yüksek kare hızında veya kısa enstantanede bantlanma olarak görüntüye girer. 1/1000 saniyede ya da 120 fps üzerinde çekim yapacaksanız gövdenin hangi yöntemi kullandığını satın almadan önce sorun.
Sessiz modun bedeli de çoğu kullanıcının kaçırdığı bir ayrıntıdır. SmallRig RC 220 serisinde fan gürültüsü 1 metrede yaklaşık 30 dB'dir ve sessiz mod açıldığında üretici hem fanın hem ışığın gücünün düştüğünü belirtir. Yani röportaj çekiminde sesi kurtarmak için açtığınız mod, aynı anda pozlamanızı da düşürür. Işık planı sessiz modda ölçülen değere göre kurulmalıdır.
Sette kontrol ettiğimiz beş şey
Fan sesi çekim mikrofonuna giriyor mu, kısma eğrisi düşük seviyelerde renk kaydırıyor mu, iki gövde arasında Kelvin farkı var mı, uzun çekimde çıkış düşüyor mu, adaptör kablosu ayak altında mı. Beşi de ekipman listesinde görünmez, sette görünür.
Isınma ve çıkış düşüşü
COB gövdeler ısındıkça bir noktadan sonra korumaya geçer. Uzun ürün çekimlerinde ilk kare ile üçüncü saatteki kare arasında ölçülebilir fark oluşabilir. Uzun günlerde ışıkları dönüşümlü dinlendirmek, sonradan renk eşitleme uğraşından ucuza gelir.
Bi-colorBi-color ışıkta ölçüm Kelvin'i neden önemli?
Bi-color gövdelerde sıcak ve soğuk çip grupları ayrı sürülür. En yüksek çıkış, iki grubun birlikte tam çalıştığı orta Kelvin bölgesinde alınır. Zhiyun MOLUS X100'ün katalog değeri bu yüzden 5600K'de değil 4300K'de verilir: 1 metrede 3.881 lux. Aynı gövdeyi 2700K veya 6500K uçlarına çektiğinizde çıkış belirgin biçimde düşer.
Ayarlanabilir gövdelerde düşüş sadece bi-color modellerde değil, RGBWW modellerde de görülür. amaran 300c'nin üretici verilerinde 5600K'de çıplak 9.370 lux ve reflektörlü 26.580 lux ölçülürken, 3200K'de aynı kurulumlarda 7.520 lux ve 21.390 lux ölçülüyor. Yani sıcak uca inmek yaklaşık 0,3 kademe götürüyor.
| Kurulum | 5600K | 3200K | Kayıp |
|---|
| amaran 300c, çıplak | 9.370 lux | 7.520 lux | 0,3 kademe |
| amaran 300c, hiper reflektör | 26.580 lux | 21.390 lux | 0,3 kademe |
Karar şu şekilde sadeleşir. Sabit stüdyo ürün çekiminde ortam ışığını zaten siz kuruyorsanız daylight gövde aynı bütçeyle daha fazla ışık verir. Röportaj, ofis ve karma ışıklı mekanlarda bi-color esnekliği zaman kazandırır. Üç noktalı bir video kurulumunda ana ışığı daylight, dolgu ve saç ışığını bi-color seçmek çoğu zaman en verimli çözümdür.
YöntemKendi ölçümünüzü nasıl alırsınız?
Katalog rakamı satın alma öncesi bir filtredir. Gövde elinize geçtikten sonra kendi tablonuzu kurmak, sonraki her çekimde zaman kazandırır. Ölçümü gelen ışık moduna alınmış bir pozometreyle yapın. Küre başlık ortalama alır ve konu üzerindeki toplam ışığı verir; düz disk yalnızca ölçtüğünüz yüzeye düşeni verir ve aksesuar karşılaştırmasında daha kararlı sonuç üretir.
Sabit tutulacaklarMesafe tam 1 metre, kısma yüzde yüz, aynı Kelvin değeri, aynı oda, aynı zemin. Ölçüm noktasını yere bantlayın. Değişen tek şey aksesuar olsun.
Kaydedilecek dört değerÇıplak gövde, kutu reflektörü, softbox, softbox artı grid. Dört değeri de aynı tabloya yazın. Aralarındaki farkı kademeye çevirin, böylece aksesuar değiştirdiğinizde kaç durak telafi gerektiğini ezberden bilirsiniz.
Telefon uygulaması tuzağıTelefon sensörleri kalibre değildir ve kosinüs düzeltmesi yapmaz. Eğilim ölçmek için kabaca fikir verir, mutlak değer olarak tabloya girmez. Karşılaştırmayı tek cihazla ve aynı açıyla yapın.
Bir de kademe çevirisi gerekir. İki ölçüm arasındaki oranı kademeye çevirmek için ikilik logaritma kullanılır. Oran 2 ise 1 kademe, 4 ise 2 kademe, 9,8 ise yaklaşık 3,3 kademe eder.
Kademe farkı = log₂ (büyük değer ÷ küçük değer)
Fiyat ve performansLED ışıkta fiyat performans hesabı nasıl yapılır?
Fiyat listeleri hızla eskidiği için sabit tablo yayımlamak yanıltıcı olur. Kalıcı olan yöntemdir. Karşılaştırmayı iki adımda yapın: önce aynı ölçüm koşulundaki lux değerlerini yan yana getirin, sonra fiyatı bu değere normalize edin.
1000 lux başına maliyet = ürün fiyatı ÷ (LUX ÷ 1000)Sayısal örnek: 16.500 TL'lik bir gövde 1 metrede çıplak 10.100 lux veriyorsa, 1000 lux başına maliyet yaklaşık 1.634 TL olur. Aynı gövdenin hiper reflektörlü 98.700 lux değeriyle hesap yapıldığında sonuç yaklaşık 167 TL'ye iner. İki sayı da doğrudur, farklı şeyleri ölçerler. Bu yüzden ölçüm koşulu sütunu olmayan hiçbir fiyat karşılaştırmasına güvenmeyin.
| Sınıf | Tipik çıplak aydınlık | Asıl sattığı şey | Normalize hesap ne zaman anlamlı |
|---|
| 60-100W kompakt | 3.500 ile 5.000 lux | Taşınabilirlik, USB-C PD, hızlı kurulum | Kendi sınıfı içinde |
| 200-350W COB monolight | 8.500 ile 11.500 lux | Stüdyo gücü, Bowens ekosistemi | Kendi sınıfı içinde |
| 300W üzeri RGBWW | 9.000 ile 10.000 lux | Renk kontrolü, efekt, set esnekliği | Parlaklık üzerinden karşılaştırmak yanıltır |
Hesabın yerini tutmadığı şeyler: fan sesi, R9 ve SSI değerleri, kısma eğrisi, mount uyumu, yedek parça bulunabilirliği, Türkiye'de servis ve garanti. Normalize maliyet aynı sınıf içinde iki gövdeyi ayırt eder, sınıflar arasında yanıltır. RGBWW bir gövdeyi daylight bir gövdeyle lux başına fiyat üzerinden karşılaştırmak, iki farklı işi aynı ölçüye vurmak olur.
KararSatın alma kontrol listesi ve sık yapılan hatalar
Sipariş öncesi kontrol listesi
- Ölçüm koşulu: 1 metredeki değer hangi aksesuarla ve hangi Kelvin ile alınmış, yazıyor mu.
- Çıplak değer: üretici çıplak gövde değerini de yayımlıyor mu, yoksa yalnızca reflektörlü mü.
- Işın açısı: aksesuarlı ve aksesuarsız derece bilgisi var mı.
- R9 ve TM-30: CRI dışında ikinci bir renk verisi yayımlanıyor mu.
- Kısma yöntemi: DC mi PWM mi, yüksek kare hızında test edilmiş mi.
- Fan: desibel değeri veriliyor mu, sessiz modda çıkış düşüyor mu.
- Mount: Bowens mu, üreticiye özel mi, adaptör gerekiyor mu.
- Güç seçenekleri: V-mount, USB-C PD, adaptör; batarya süresi hesaplandı mı.
- Servis: Türkiye'de yetkili servis ve yedek parça durumu netleşti mi.
Karşılaştırmayı bozan hatalar
- Yalnızca Watt değerine bakarak karar vermek.
- Reflektörlü lux ile çıplak lux değerini aynı tabloya yazmak.
- Farklı Kelvin değerlerinde alınmış ölçümleri yan yana koymak.
- Işın açısını hiç sormamak.
- Softbox sonrası kaybı hesaba katmadan bütçe kurmak.
- CRI 95 gördükten sonra R9 değerini araştırmamak.
- Sessiz modun çıkışı düşürdüğünü fark etmemek.
- Tek güçlü gövde almak yerine iki orta gövdenin daha esnek olabileceğini değerlendirmemek.
- Aynı modelin farklı kaynaklardaki farklı rakamlarını doğrulamadan kullanmak.